लडाखमध्ये चीनी अतिक्रमण आणी त्यास भारताचे प्रत्युत्तर -भाग २
लडाखमध्ये दीर्घकाळ तणावाची स्थिती राहू शकते, त्यासाठी भारतिय सैन्य पूर्णपणे सज्ज आहे. सिमेवर अतिरिक्त सैन्य तुकडयांची कुमक, साहित्य आणी आवश्यक रसद पाठवण्यात आली आहे. राजनैतिक आणि लष्करी पातळीवर दोन्ही देशांमध्ये चर्चा सुरु आहे. पण अजून कुठलाही तोडगा निघालेला नाही.
भारत चीन सिमेवर नेमके किती सैन्य तैनात आहे त्यांची क्षमता काय आहे आणि ते कशा पद्धतीने लढू शकतील या प्रश्नांची उत्तरे आपण या लेखामध्ये देण्याचा प्रयत्न करू.लक्षात असावे या लेखामध्ये दिलेली माहिती ही  माध्यमांमध्ये उपलब्ध आहे. 
चीनकडून सतत घुसखोरी
भारत पाकिस्तान सिमेवर ज्या प्रमाणे गोळीबार होते. तसा भारत चीन सिमेवर होत नाही. दोन्ही देशांच्या सैनिकांमध्ये धक्काबुक्की होते. 
भारताची चीनबरोबरची ‘प्रत्यक्ष नियंत्रण रेषा’या भागामधून जाते. त्यामुळं या प्रदेशात घुसण्याचे प्रयत्न चीनच्या ‘पीपल्स लिबरेशन आर्मी’कडून अनेकदा झाले आहे.  भारत व चीनदरम्यान झालेल्या कराराप्रमाणं आजवर या ‘प्रत्यक्ष नियंत्रण रेषे’वर कधी गोळी झालेली गेलेली नसून संघर्ष हाणामारीवर मर्यादित राहिलाय. मात्र यावेळी लाकडी दंडुके, लोखंडी सळय़ांचा वापर झाला,ज्याला भारतिय सेनेने योग्य प्रत्युत्तर दिले. 
चिन सैन्याला हरवण्याची क्षमता भारतीय सैन्याकडे 
भारत आणि चीनमध्ये ३,४८८ किलोमीटरपर्यंत सीमारेषा ही सीमारेषा जम्मू-काश्मीर, लडाख, हिमाचल प्रदेश, उत्तराखंड, सिक्कीम आणि अरुणाचल प्रदेश या भागातून जाते. सीमा तीन सेक्टर्समध्ये विभागलेली आहे - पश्चिम सेक्टर म्हणजे जम्मू-काश्मीर, मिडल सेक्टर म्हणजे हिमाचल प्रदेश आणि उत्तराखंड आणि पूर्व सेक्टर म्हणजे सिक्कीम आणि अरुणाचल प्रदेश.
अरुणाचल प्रदेश मध्ये एक ते सव्वा लाख सैन्य आणि  सैन्य सामुग्री तैनात आहे .सिक्कीमच्या सिमेवर 60 हजारांहून जास्त सैन्य तैनात आहे उत्तराखंड सिमेवर  30 ते 35 हजार सैन्य तैनात आहे आणि लडाख जिथे सध्याचा स्टॅन्ड ऑफ सुरू आहे तिथे तीस हजारांहून जास्त सैनिक १०० मोठ्या तोफा,१२० रणगाडे ,चिलखती गाड्या सिमेचे रक्षण करत आहेत.
भारतिय सैन्याची तैनाती या भागांमध्ये चीन जास्तीत जास्त किती सैन्य आणू शकतो याचा याचे विश्लेषण करून करण्यात आलेली आहे .त्यामुळे चीनकडे इतर भागांमध्ये कितीही जास्त सैन्य असले तरी भारत चिन सीमेवरती जेवढे सैन्य येऊ शकेल /आणता येईल या सैन्याला तोंड देण्याची/हरवण्याची क्षमता भारतीय सैन्याकडे आहे. 
सिमेवर आणी तिबेटध्ये फारसे चीनी सैन्य तैनात नाही 
चीनने भारत चीन सिमेवर आणी तिबेटध्ये फारसे सैन्य तैनात केलेले नाही आणि युद्धजन्य परिस्थिती निर्माण झाली तर सैन्य त्यांना चीनच्या इतर भागातून आणावे लागेल. या भागांमध्ये लगेच सैन्याची तैनाती करणे सोपे नाही आणि जेव्हा चिनी सैन्य चीनमधून तिबेटमध्ये प्रवेश करायला लागेल आपल्याला सॅटॅलाइट आणि विमानाच्या मदतीने त्यांची हालचालीवर लक्ष ठेवता येईल, ज्यामुळे आपण सुद्धा आपले अजून जास्त सैन्य इथे तैनात करू शकतो. ची्नने जर सैन्याच्या पोस्ट(चौक्या) किंवा लढण्याकरता बँकर्स बनवायचे ठरवले तर त्याला प्रचंड वेळ लागू शकतो. 
आपले बँकर्स, चौक्या तयार आहेत आणी आपले लढण्याची इतर सामुग्री त्या भागांमध्ये साठवली आहे.त्यामुळे त्या भागातील आपल्या सीमेच्या रक्षणाची काळजी नसावी. 
भारताचे सुरक्षात्मक लाईन किंवा डीफेंसेस तयार 
सीमेचे रक्षण करण्याकरता सैन्याला बँकर्स ,शस्त्रसाठा, दारूगोळा य़ाची गरज असते .भारताचे या भागातले डीफेंसेस(पिकेट्स किंवा चौक्या) तयार आहेत. चिनी सैन्याने या भागांमध्ये स्वतःची सुरक्षात्मक लाईन किंवा डीफेंसेस बनवलेले नाहीत. त्यांचे सैन्य हे तिबेट मधल्या वेगवेगळ्या ठिकाणी बेरेक्स मध्ये राहते. गरज पडते त्याच वेळेला गस्त किंवा पेट्रोलिंग करण्याकरता किंवा अतिक्रमण करण्याकरता सीमेवरती येते.
याशिवाय भारतीय सैन्याकडे अनेक रिझर्व फॉर्मेशन(सैन्याच्या तुकड्या) उपलब्ध आहेत.१७ कोर हे रिझर्व फॉर्मेशन आपण पानागड येथे तैनात केले आहे आणि त्यांची क्षमता तपासून अरुणाचल प्रदेशपासुन लडाखमध्ये कुठेही गरज पडल्यास शत्रूवर हल्ला करण्याची/ शत्रुला बाहेर हाकलण्याची आहे.
 ‘14 कोअर’मध्ये 3 ‘इन्फंट्री डिव्हिजन, 8 ‘माऊंटन डिव्हिजन, स्वतंत्र ‘सियाचीन ब्रिगेड, ‘आर्मर्ड ब्रिगेड आणि राखीव ‘इन्फंट्री ब्रिगेडचा समावेश होतो. एकूण 1२0 हून जास्त रणगाडे,100 हून अधिक ‘इन्फंट्री कॉम्बॅट वाहने, 20 हजाराहून अधिक सैनिक तसंच 100 हून अधिक तोफा अशी त्याची ताकद आहे.याशिवाय हिमाचल प्रदेशात असलेली ‘39 माऊंटन डिव्हिजन ,श्रीनगरच्या ‘15 व्या कोअर’खालील सैनिक व शस्त्रास्त्रं लगेच लडाखमध्ये दाखल होऊ शकतात.
चिनी सैन्य लदाखच्या भागांमध्ये युद्ध करता सज्ज नाही
भारतीय सैन्य हे सीमेवरती तैनात आहे .लडाखचा भाग हा 14000 फुटांहून जास्त उंची वरती आहे आणि तिथे सैन्य एकदम पाठवता येत नाही. 
सैन्याला पहिले 9000 फुटांवरती कमी प्राण वायुमध्ये आणी अतिथंड जागी शाररिक आणी मानसिक तयारी करावी लागते. ही तयारी 7 दिवस चालते.नंतर पुन्हा अकरा हजार फूट उंचीवर हिच तयारी ७ दिवस करावी लागते आणि त्यानंतर पुन्हा सात दिवस 13 हजार फूट उंचीवर हिच तयारी केली जाते. त्यानंतरच सैंन्य लदाखच्या भागांमध्ये युद्ध करता सज्ज असते.भारतिय सैन्याची ही तयारी आहे. चिनी सैन्य नाही.
इंडियन एअरफ़ोर्स कडून मिळणारा सपोर्ट लक्षणीय 
या भागांमध्ये इंडियन एअरफ़ोर्स कडून मिळणारा सपोर्ट हा लक्षणीय आहे. महत्त्वाचे असे की हवाईदलाची सगळीविमानतळे/ अड्डे हे समुद्र पातळीवरील असलेल्या हवाई पट्टी वरती आहे. त्यामुळे त्यांची लढण्याची क्षमता १००% आहे.चिनी हवाई पट्ट्या तिबेटमध्ये 14 हजार फूट होऊन जास्त उंचीवर बांधल्या गेल्या आहेत आणि तिथे असलेल्या हवाई दलाची क्षमता प्राण्वायु कमी असल्यामुळे अतिशय कमी असते,त्यामुळे तिबेटमध्ये चिनी हवाई दलाची क्षमता ही साठ ते सत्तर टक्के कमी होते.
भारतीय सैन्याला लढण्याचा प्रचंड अनुभव  
भारतीय सैन्याला लढण्याचा अनुभव प्रचंड आहे भारतीय सैन्य सतत दहशतवादी विरोधी अभियान कश्मीर खोऱ्यामध्ये करत असते लाईन ऑफ कंट्रोल वरती पाकिस्तानशी चकमकी रोजच होत असते. या तुलने मध्ये चिनी सैन्य शेवटची लढाई 1978 लढले होते ज्यात व्हिएटनामने त्यांचा पराभव केला होता. 
भारतीय सैन्याचे नेतृत्व जूनियर आणि सीनियर लेव्हलला अति उत्तम आहे. भारताच्या तरुण अधिकारी आणि सैनिकांनी कारगिलमध्ये महापराक्रम गाजवले होते ते आपण बघितले होते.
अतिक्रमणाला पटकन प्रत्युत्तर 
आता आपले रस्ते गेल्या सहा वर्षात जास्त चांगले झाल्यामुळे अरुणाचल प्रदेशच्या एका नदीच्या खोऱ्यामधून दुसऱ्या खोऱ्यामध्ये किंवा ब्रह्मपुत्रा नदी पार करून ब्रह्मपुत्रेच्या दक्षिणे पासून तर उत्तरेकडे जाण्याची क्षमता आणि भारत-पाकिस्तान सीमेवरून काही सैन्य भारत-चीन सीमेकडे हलवण्याची क्षमता आता नक्कीच वाढली आहे.
सर्वात महत्त्वाचे आपण या भागात नवीन रस्ते बांधत आहोत. याचा सर्वात मोठा फायदा आहे की, याआधी भारत आणि चीन सीमेवर पोहोचण्याकरता रस्ते नसल्यामुळे तिथे चीनला प्रत्युत्तर देण्याकरता खूप वेळ लागायचा आणि अनेक वेळा चिनी सैन्य येऊन गेले हे सुद्धा कळायला उशीर लागायचा. परंतु आता या भागात रस्ते बांधले गेल्यामुळे चीनच्या कुठल्याही अतिक्रमणाला पटकन तोंड देणे आपल्याला सोपे झाले आहे. यामुळे अर्थातच चीनची घुसखोरी आपण लगेच थांबू शकतो. नेमके हेच लडाख भागांमध्ये झाले आहे.याच्याशिवाय कलवान खोरे आणि सिक्कीममध्ये डोकुला येथे आपण त्यांना पटकन थांबवू शकलो. त्याला मोठे यश मानायला पाहिजे.
भारताने लडाख सीमेवर पायाभूत सुविधा अत्यंत मजबूत केल्या आहेत.  भारताने लडाख ते अरुणाचल प्रदेश या ३४८८ किमी लांबीच्या एलएसी’ वर  रस्ते आणि हवाई कनेक्टिव्हिटीच्या बाबतीत चीनला तोडीस तोड उत्तर दिले आहे. 
चीनच्या वस्तूंवर भारतात बहिष्कार घाला
भारत आणि चीनचा व्यापारही २०१९ या वर्षात ९३ बिलियन आहे.चीन आपल्या वस्तू भारतात विकून प्रचंड नफा कमवितो. त्यांची आर्थिक ताकत वाढते. ही आर्थिक ताकद चिन लष्कर बलाढ्य करण्यास वापरतो. त्यामुळे भारतीयांनी चीनी वस्तूवर बहिष्कार घालायलाच हवा. ह्यामुळे चीनची आक्रमकता कमी करण्यात आपल्याला यश मिळेल.